Antarktyda

 

Antarktyda zajmuje powierzchnię ok. 14 mln. km2. Jest najwyższym kontynentem świata - jego średnia wysokość wynosi ponad 2000 m n.p.m., a więc jest trzy razy większa niż pozostałych kontynentów. Ponad 98% powierzchni Antarktydy pokrywa zwarty lądolód, którego grubość dochodzi nawet do 4 km. Pod lodem ukryte są wszystkie niżej położone obszary i większość gór - nad nim widoczne są jedynie nieliczne szczyty w kształcie iglic tzw. nunataki. Ogromna masa lodu wywiera taki nacisk na kontynent, że większa część skalnej powierzchni Antarktydy znajduje się poniżej poziomu morza. Uważa się, że lód w najniższych partiach lądolodu liczy 200 000 lat.

 


Przekrój przez Antarktydę

 

Lądolód, przedostając się przez łańcuchy gór spływa do morza i tworzy góry lodowe. W zimie wielkie połacie morza zamarzają, latem pokrywa lodowa kruszy się i maleje.

 

Rysunek przedstawiający tworzenie się gór lodowych.
Pokrywa lodowa latem Pokrywa lodowa zimą

 

Foto: NOAA Foto: NOAA Foto: NOAA
Góry lodowe

 

Wody wokół Antarktydy nazywane są Oceanem Południowym. Jego północną granicą hydrologiczną jest tzw. konwergencja antarktyczna, która oddziela zimne wody antarktyczne od cieplejszych subantarktycznych. Jest to jednocześnie granica biologiczna, nieprzekraczalna dla wielu zwierząt.

Konwergencja antarktyczna

 

Klimat

 

Antarktyda jest kontynentem wyizolowanym nie tylko geograficznie, ale również atmosferycznie - panujący tu klimat należy do najsurowszych na Ziemi. Temperatury w okresie najcieplejszym (styczeń) wynoszą od -10°C do -35°C, natomiast w najzimniejszym miesiącu, jakim jest lipiec, temperatura spada średnio do -72°C. W 1965 roku na biegunie południowym zarejestrowano najniższą temperaturę na Ziemi -94,5°C. Najwyższa temperatura, jaką zanotowano na Antarktydzie to +11,6°C. Antarktyda jest również jednym z najbardziej wietrznych obszarów naszego globu. Na obrzeżach kontynentu przez 200-300 dni w roku wieją wiatry z prędkością 10 m/s (w porywach nawet 60-90 m/s). Wywołują one potężne zamiecie śnieżne. W części środkowej kontynentu słabsze wiatry, o prędkości od 4 do 6 m/s, sprawiają, że klimat jest tu bardzo surowy i suchy. Powierzchniowe wody Oceanu Południowego charakteryzują się bardzo niską temperaturą - waha się ona w zależności od pory roku od -1,7°C do 2°C. Warto dodać, że temperatura tych wód może osiągać -2,26°C tj. 0,2°C mniej niż temperatura zamarzania wody o zasoleniu 34,7. Wody głębinowe są cieplejsze - ich temperatura waha się w granicach od 0,3 do 2,5°C. Wody przydenne charakteryzują się stałą temperaturą - 0,5°C.

Strona główna Strona główna Wersja polskaHours, Ticket prices Wersja niemiecka